ROA là gì: khác ROE ở đâu và ba chỗ dễ đọc sai
Cùng đo hiệu quả sinh lời, nhưng roa là gì trả lời một câu khác hẳn ROE: mỗi đồng tài sản doanh nghiệp đang nắm tạo ra bao nhiêu đồng lãi ròng, bất kể tài sản đó hình thành từ vốn cổ đông hay từ nợ vay. Đó là lý do đọc ROA mà không đọc ROE, hoặc ngược lại, đều thiếu.
Công thức và điểm khác ROE
ROA bằng lợi nhuận sau thuế chia cho tổng tài sản bình quân. Mẫu số là toàn bộ tài sản, trong khi mẫu số của chỉ là vốn chủ sở hữu. Khoảng cách giữa hai chỉ số này chính là mức độ doanh nghiệp đang dùng đòn bẩy: vay càng nhiều thì ROE càng cách xa ROA.
🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số
Một doanh nghiệp có ROA 6% và ROE 24% nghĩa là phần lớn tài sản đến từ nợ. Con số ROE nhìn đẹp, nhưng rủi ro tài chính nằm ở chỗ khác. Đọc hai chỉ số cạnh nhau cho bức tranh đúng hơn là đọc từng cái.
Minh hoạ: roa là gì
Ngưỡng nào là tốt
Không có một ngưỡng chung cho mọi ngành. Ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm mang tổng tài sản rất lớn so với lợi nhuận, nên ROA của nhóm này thường chỉ quanh 1 đến 2%. Doanh nghiệp phần mềm hay dịch vụ ít tài sản cố định thì ROA cao hơn nhiều. So ROA của hai doanh nghiệp khác ngành là so sai ngay từ đầu.
🔗 Xem thêm: Margin là gì? Cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ cần nhớ
Với nhà đầu tư cá nhân, điều này có nghĩa là không thể lấy một con số ROA rồi kết luận ngay doanh nghiệp tốt hay kém, mà phải đặt nó vào bối cảnh ngành. Cách dùng hợp lý là so doanh nghiệp với chính nó qua nhiều năm, và với vài doanh nghiệp cùng ngành cùng quy mô. Xu hướng ROA đi xuống trong khi doanh thu vẫn tăng thường là dấu hiệu doanh nghiệp đang mở rộng tài sản nhanh hơn khả năng sinh lời.
Ba chỗ dễ đọc sai
Thứ nhất, tài sản tăng đột biến cuối kỳ do một thương vụ mua sắm lớn sẽ kéo ROA xuống dù hoạt động kinh doanh không xấu đi. Dùng tài sản bình quân thay vì số cuối kỳ giảm bớt méo mó này.
Minh hoạ: roa là gì
🔗 Xem thêm: P/E là gì? Cách tính, cách đọc và ba giới hạn của chỉ số định giá
Thứ hai, lợi nhuận bất thường từ bán tài sản hay đánh giá lại khoản đầu tư làm ROA của một kỳ đẹp lên mà không phản ánh vận hành. Muốn nhìn phần lõi, nên đọc kèm lợi nhuận trước lãi vay và thuế.
Thứ ba, doanh nghiệp có nhiều tài sản đã khấu hao gần hết sẽ có mẫu số nhỏ và ROA cao hơn thực chất so với doanh nghiệp vừa đầu tư nhà xưởng mới. Đây là lý do so sánh cần đi kèm tuổi tài sản.
Kết luận
ROA đo hiệu quả sử dụng toàn bộ tài sản, ROE đo hiệu quả sử dụng vốn cổ đông, và khoảng cách giữa chúng nói về đòn bẩy. Đọc cả cặp, theo nhiều năm, trong cùng một ngành, thì con số mới có nghĩa.
Minh hoạ: roa là gì
🔗 Xem thêm: Bullish là gì? Phân biệt với bearish và với bull market
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#vpbanks #chungkhoanvietnam